4 điều một người giỏi lắng nghe nên tránh

Một người giỏi lắng nghe phải là một người biết cách làm ít lại thay vì làm nhiều hơn. Người thực sự giỏi lắng nghe không cần phải làm bất cứ điều gì đặc biệt hơn những người khác. Tuy nhiên, họ lại rất giỏi trong việc loại bỏ những xu hướng hoặc những thói quen xấu cản trở việc lắng nghe một cách chân thành và trọn vẹn.

Nếu bạn cũng muốn trở thành một người giỏi lắng nghe, hãy loại bỏ 4 thói quen sau đây:

Quảng cáo

1. Cố gắng để “thắng” cuộc đối thoại

Nếu bạn xem một cuộc đối thoại là một màn thi đấu với kết quả thắng thua thì gần như chắc chắn bạn là người thua bất kể kết quả cuộc đối thoại đó là gì.

Nhiều người gặp khó khăn trong việc lắng nghe vì cảm xúc của họ luôn bất an. Họ xem cuộc đối thoại như là một màn thi đấu với tâm lý vô thức là họ phải chiến thắng trong cuộc thi đó để cảm thấy yên tâm và hài lòng với bản thân.

Tuy nhiên bạn sẽ không bao giờ trở thành một người giỏi lắng nghe nếu mục đích cuối cùng của bạn chỉ là đánh bại người đối diện và song song đó phát triển cái tôi của chính mình.

Để có thể trò chuyện và lắng nghe tốt hơn, hãy bỏ lại cái tôi ngoài cửa trước khi bước vào cuộc trò chuyện. Trước khi trò chuyện, hãy tự hỏi chính bản thân mình câu hỏi đơn giản như sau: liệu cuộc nói chuyện này có giúp ích hay hỗ trợ gì để bản thân mình tốt lên hay không ? Bằng cách này, bạn đang tự nhận thức lại bản thân mình. Sự tự nhận thức này thường đủ để giúp bạn chuyển trạng thái từ đối đầu sang tâm lý hợp tác. Với cách tiếp cận vấn đề như vậy, khả năng lắng nghe của bạn sẽ tăng vượt bậc.

“Nhiều người nghe không phải với mong muốn thấu hiểu. Họ nghe với mong muốn được trả lời”

― Stephen R. Covey
Quảng cáo

2. Tập trung vào Vấn đề, quên tập trung vào Con người

Một số người có vấn đề nhưng điều đó không có nghĩa họ chính là vấn đề.

Người người trong chúng ta lớn lên với tư duy giải quyết vấn đề. Chúng ta luôn dành nhiều thời gian để xác định lỗi và các vấn đề, sau đó dùng tâm trí mình để tìm ra giải pháp cho chúng. Thực tế, hầu hết mọi người trong chúng ta đều được đào tạo nhiều năm (có lẽ phải trên 20 năm) trong môi trường giáo dục để có thể giải quyết vấn đề một cách hiệu quả. Và điều tuyệt vời là kỹ năng này rất quan trọng trong cuộc sống. Tuy nhiên, có một số tình huống mà kỹ năng này sẽ bị phản tác dụng.

Nhiều khi ai đó “muốn nói” thì không phải họ nói để người khác giải quyết vấn đề của họ, mà họ chỉ cần cảm giác được hiểu. Một cuộc đối thoại hiệu quả không phải là về thông tin, mà là về sự kết nối.

Khi chúng ta gặp một vấn đề nan giải, đôi khi chúng ta bị sa đà quá mức vào nó để rồi chúng ta bắt đầu cảm thấy bản thân mình chính là vấn đề. Người giỏi lắng nghe sẽ giúp cho người khác thấy được rằng họ gặp vấn đề khó khắn không có nghĩa bản thân họ là vấn đề.

Cách giải quyết tốt nhất cho những tình huống đó, bạn hãy kiềm chế bản thân đưa ra giải pháp hoặc lời khuyên. Thay vào đó, hãy tiếp tục nghe và ủng hộ tinh thần cho người đối diện. Hãy tập trung vào con người, đừng tập trung vào vấn đề.

Khi tham gia một cuộc trò chuyện, hãy dành sự tập trung cho người bên cạnh bạn để hiểu họ đang cảm thấy thế nào, thế giới đang ra sao trong con mắt của họ. Khi bạn làm vậy, bạn đang tinh tế cho họ biết rằng cho dù thế nào đi nữa thì mọi chuyện cũng sẽ ổn. Với phương cách này, bạn đã trao cho họ một món quà rất đáng giá – món quà về sự thừa nhận. Bạn giúp họ thừa nhận rằng giá trị bản thân của họ cao hơn nhiều so với những vấn đề mà họ đang gặp phải.

“Chúng ta có hai cái tai và một cái miệng, vậy nên chúng ta hãy nghe nhiều hơn nói”

― Zeno
Quảng cáo

3. Phủ nhận cảm xúc của người khác

Một trong những cách chắc chắn nhất để chuyển hướng cuộc đối thoại và để lại ấn tượng xấu về khả năng lắng nghe chính là bạn cho phép mình đánh giá cảm xúc của người khác.

Đây là một cái bẫy mà chúng ta rất dễ mắc phải. Khi người bên cạnh nói với chúng ta rằng họ cảm thấy buồn rầu thế nào, đau khổ thế nào, lo lắng hoặc xấu hổ thế nào, chúng ta thường thông cảm – đặc biệt nếu đây là người thân yêu của mình và thường mình sẽ khuyên họ rằng “Anh/em không cần phải cảm nhận như thế”

Mặc dù nghe như là một câu rất quan tâm, tuy nhiên điều mà bạn đang làm chính là đánh giá và phủ nhận những cảm xúc của người bên cạnh. Khi ai đó cảm thấy tồi tệ thì bản thân cảm giác đó không phải là vấn đề.

  • Cảm thấy buồn là phản ứng cực kì tự nhiên khi chúng ta mất đi thứ gì đó.
  • Cảm giác lo lắng phản ứng cực kì tự nhiên khi chúng ta rơi vào tình huống hoảng sợ.
  • Cảm giác khó chịu là phản ứng cực kì tự nhiên khi người khác hành động quá đáng.

Điều quan trọng ở đây, cho dù họ đang cảm thấy như thế nào và điều đó có ý nghĩa gì với bạn hay không thì cảm nhận của họ là thứ hoàn toàn được chấp nhận.

Đối với bạn, điều mà người kia lo sợ dường như không thể xảy ra và vì vậy cảm giác lo lắng của họ có vẻ không cần thiết. Tuy nhiên, với vai trò người lắng nghe, bạn không được quyền đánh giá về sự hợp lý trong cảm xúc của người bên cạnh. Việc của bạn là phải chấp nhận những cảm xúc của họ và khiến cho họ hiểu được điều đó, cho dù cảm xúc đó có đau đơn, có khó chịu đến đâu.

Người biết lắng nghe không bao giờ xem cảm xúc là vấn đề. Thay vì nói cho họ nghe những lý do mà họ không nên cảm giác như vậy, hãy thừa nhận với họ rằng những cảm xúc ấy khó khăn như thế nào.

“Được lắng nghe cũng gần như là được yêu thường đối với một người bình thường, gần như không thể phân biệt được hai điều này.”

― David W. Augsburger
Quảng cáo

4. Bỏ qua cảm xúc của mình

Nếu bạn quên mất cảm xúc của bản thân thì không sớm hay muộn, bạn cũng sẽ nói điều gì đó ngu ngốc.

Chúng ta luôn cho rằng hành động và lời nói của mình luôn hợp lý và rất khách quan, đặc biệt là khi chúng ta đang làm “quân sư” tư vấn cho một người khác đang gặp khó khăn. Không may là điều này hiếm khi đúng như chúng ta tưởng.

Hầu hết các trường hợp, những điều chúng ta nói và những gì chúng ta nghĩ được thúc đẩy bởi những gì chúng ta cảm nhận, hoặc cách mà chúng ta muốn cảm nhận:

  • Khi bạn đưa lời khuyên cho người thân của mình đang gặp vấn đề lo lắng thì động lực phía sau chính là sự bất an của chính bản thân bạn lo cho người thân của mình. Bạn làm vậy chính là vì bản thân mình.
  • Tối qua bạn vừa giận vợ, và khi tối nay vợ phàn nàn về ông sếp bất công thì có thể bạn sẽ phản đối vợ để trả thù cảm xúc cho trước đó.

Vấn đề ở đây là những gì chúng ta khuyên nhủ người khác thực chất là những thứ bị ảnh hưởng bởi chính cảm xúc của chúng ta. Nếu bạn không sâu sắc trong việc quan sát cảm xúc của chính mình thì bạn sẽ không thể nào trở thành một người giỏi lắng nghe được. Làm thế nào bạn có thể khuyên người khác khi bản chất sâu xa của những lời khuyên ấy đều là vì bạn ?

Người giỏi lắng nghe phải biết quên đi cái tôi trong cuộc đối thoại và cách duy nhất chính là phải tự nhận thức, tự quan sát bản thân. Bạn phải nhìn thấy và thừa nhận những cảm giác khó chịu trong chính bản thân mình. Người giỏi lắng nghe sẽ biết đồng cảm cho bản thân như cách họ đồng cảm với người khác vậy.

“Nếu bạn đồng cảm với người khác nhưng không đồng cảm chính bản thân, thì đó là sự đồng cảm khiếm khuyết”

– Jack Kornfield

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s